بسمه تعالی
تالیف: گروه صنعتی سازه های جهان نما
مشاور و مجری سازه های الکترومکانیکی و پروژه های مرتبط
انواع دکل وکاربرد های آن در صنایع الکترونیک ، الکترومکانیک و مخابرات
گروه صنعتی سازه های جهان نما (تولید کننده انواع دکل و تجهیزات الکترومکانیکی) با توجه به سوابق مشاوره ای در وزارت نیرو و وزارت نفت و بخشی از صنایع دفاع بران است تا بتواند بخشی از نیازهای علمی صنایع حفاظتی ایران را ارتقا بخشد. در این شماره سعی خواهیم داشت تا با معرفی انواع دکل و قابلیت ها و موارد بکار گیری آن ها در صنایع الکترونیکی ،الکترومکانیکی ومخابراتی ، باب جدیدی بر حسن انتخاب و استفاده از این تجهیزات ولزوم بکار گیری صحیح از آن باز کنیم.از این رو گروه صنعتی حصار سرخ و سازه های جهان نما مطالبی در این خصوص فراهم آورده است .
امروزه برای هر نیاز پاسخی مناسب می توان یافت که بتواند تاحدود زیادی کارگشا باشد. نیازی که مثلا می تواند برای نصب یک دوربین در یک محیط باز در ارتفاع بالا ، هنگام راه اندازی یک سیستم انتقال تصویر( وایر لس) ، زمان نصب آنتن آن ویا ارتباط مخابراتی از طریق نصب آنتن های مخابراتی و ارتباطات رادیویی ویا هماهنگی و ارتباط(لینک) بین آنها بوجود بیاید. از این رو لزوم دانستن اطلاعاتی در این زمینه میتواند راهگشای ما برای تحقق خواست ونیاز های ما ، هنگام طراحی واجرای یک پروژه جامع الکترونیکی ، الکترومکانیکی ویا مخابراتی گردد ، پاسخی که می تواند یکی از ارکان موفقیت در به ثمر رسیدن هرچه با شکوه تر این پروژه ها باشد.
از این رو به معرفی انواع دکل و کاربرد آنها در صنایع الکترونیک ، الکترومکانیک ومخابرات می پردازیم.
دکل های مونوپل که به اصطلاح تک پایه نامیده می شوند یکی از متداول ترین ودر عین حال پر کاربرد ترین انواع دکل از نوع سازه های فولادی می باشد. جنس این دکل ها غالبا از نوع ورق فولاد و آهن می باشد.این نوع دکل در انواع اشکال ، طرح ها ، اندازه ها و پوشش ها تولید می شود . این دکل ها در انواع مقاطع لوله ای بامقطع دایره وبیضوی ، 8وجهی ،12 وجهی ،24 وجهی ویا درانواع مقاطع مختلف ساخته می شوند . اصل مهم در طراحی وساخت این دکل رعایت تک پایه وخود ایستا بودن آن است یعنی سعی می شود تا قائده این دکل ها بصورت تک پایه بطوری طراحی شود که برای ایستایی آن نیاز به یک مقطع اصلی بوده وتمام وزن وایستایی آن نیز بر این تک مقطع استوار باشد. دکل های مونوپل در اکثر موارد گزینه خوب و مفیدی بوده که می توان در کاربرد های مختلف به دلیل به صرفه بودن اقتصادی وسرعت بالای نصب ، برای نصب انواع تجهیزات گوناگون مکانیکی ، روشنایی، الکترونیکی ، مخابراتی و … از آن استفاده کرد.
دکل های مونوپل از حیث تولید یکی از پیچیده ترین مراحل تولید را دارا می باشد و به دلیل این که از ورق آهن فرم داده شده ساخته می شود از استحکام وعمر بسیار خوبی بهره مند می باشد و نصب و مونتاژاین دکل ها راحت تر و با سهولت بیشتری نسبت به انواع دکل های دیگر انجام می گیرد. همچنین درصورت بلند مرتبه گی این نوع دکل باید برای حفظ تجهیزات از یک سیستم صائقه گیر و ارتینگ مناسب استفاده شود.
دکل های مونوپل بهترین و با صرفه ترین گزینه برای نصب انواع دوربین می باشند و در انواع شکل ها و ارتفاع ساخته
می شود.
شکل 1 شکل 2 شکل 3
دکل های هیدرولیکی نوعی از انواع دکل های مونوپل بوده که معمولابرای نصب تجهیزاتی به کار می رود که هر از گاهی نیاز به سرویس وتعویض قطعات داشته و به خاطر بلند مرتبه بودن ویا حجم تجهیزات نصب شده نتوان بر روی آن نرده بام ویا بالابر نصب نمود ، در اینگونه موارد از یک یا چند جک هیدرولیک برای به حرکت در آوردن دکل به سمت پایین و در جهت مفاصل تعبیه شده استفاده می شود . معمولا این دکل ها را در محوطه های بزرگی بکار می گیرند که فضای مناسب برای پایین آمدن دکل و قرار گرفتن در حالت افقی را داشته باشد . این دکل کاربرد های متنوع ومختلفی را در صنایع مختلف دارا می باشد.
شکل 4
دکل تاشو هیدرولیکی
2-دکل های خود ایستا یا سلف ساپورت ( :(SELF SUPORT TOWERS
دکل های خود ایستا یا سلف ساپورت نوعی از انواع دکل ها می باشد که در آن از بیش از یک مقطع نگه دارنده استفاده شده است ، هر مقطع نقطه حمایتی از مقطع دیگر بوده و وزن و ایستایی دکل بر روی 2،3،4و یا چند مقطع دیگر پخش می گردد. برای ساخت این نوع دکل غالباً از آلیاژ آهن بصورت شبکه ای از مقاطع مختلف (تسمه ، نبشی ، لوله و … ) که توسط جوش ، اسپیلایس ویا دیگر وسایل اتصال به هم متصل و مفصل بندی می شود استفاده می شود. امروزه در صنایع الکترونیک و مخابرات برای نصب تجهیزات مخابراتی ، تجهیزات رادیویی، فرستنده های امواج تلویزیونی UHF & VHF ،تجهیزات ارسال و دریافت ماکریو ، آنتن های موبایل وانواع دیش ها از دکل های خود ایستا یا همان سلف ساپورت استفاده می گردد. همچنین درصنایع تولید برق در نیروگاه ها و پست های نیرو وحتی اکثر نقاط درطول خطوط انتقال فشارقوی نیز از این نوع دکل استفاده می شود.
این دکل ها در تمامی مناطق قابل نصب بوده وحتی دربلندترین نقاط مانند کوهها نیز قابل نصب می باشد. بدلیل چند پایه بودن و بهره گیری از چندین مقطع مختلف ،این دکل قابلیت طراحی و اجرا در هرشرایط آب و هوایی وهر میزان بار اعم از بار های مرده از قبیل نصب تجهیزات مختلف بر روی آن به هر وزن و ساخت در هر ارتفاع و در هر سرعت باد را دارا می باشد.
برای پوشش دهی این دکل به جهت حفظ از رطوبت واکسیداسیون که منجر به ضعف و تخریب سازه می شود می توان از پوشش های مختلفی از جمله آبکاری گالوانیزه گرم ، رنگ اپوکسی و رنگ های پایه نفتی استفاده کرد ، که معمولا برای کیفیت بیشتر پوشش ابتدا اجزای سازه را جداگانه آبکاری گالوانیزه گرم نموده وپس از آن سازه مونتاژ شده و در محل مورد نظر نصب شده و پس از آن توسط رنگ اپوکسی رنگ آمیزی می شود.
معمولا برای دسترسی و سرکشی به تجهیزات نصب شده بر روی دکل از یک یا چند ردیف نرده بام بصورت متصل با سازه استفاده می شود. جهت امنیت بیشتر در استفاده از این نرده بام آنها را دارای قفس یا پوشش دور محافظ می سازند . در بعضی از طراحی های جدید این قفس محافظ بگونه ای ساخته می شود که حتی درصورت سقوط نفر از روی نرده بام ، این پوشش او را از ضربه های سنگین و سقوط کامل نجات می دهد.
به دلیل بلند مرتبه بودن این دکل ها واهمیت حفاظت ازتجهیزات نصب شده بر روی آن حتما بایستی از سیستم اتصال گراند(اتصال زمین) و صائقه گیر استفاده کرد که نحوه ودستورالعمل این کار در شماره پیش شرح داده شد.
شکل 5 شکل 6 شکل 7
3- دکل های مهاری ( (GUYED TOWERS
دکل های مهاری یکی دیگر از انواع دکل بوده در صنایع مختلف از جمله صنایع مخابراتی وآنتن های شبکه های وایرلس علی الخصوص در مناطق شهری کاربرد فراوانی دارد. به دلیل ارزانی ونصب متنوع ، این نوع دکل را می توان در مکان هایی که نیاز به یک دکل ارزان ، موقت و بلند مرتبه باشد به عنوان بهترین گزینه انتخاب کرد. در این صورت توان این دکل برای تحمل بار بسیار محدود بوده وتنها می توان چند آنتن سبک یا تجهیزات سبک را که می بایست در ارتفاع بالا قرار گیرد بر روی آن نصب کرد.
این دکل در صورتی که سبک طراحی شود بهترین گزینه برای نصب آنتن های بیسیم های رادیویی وآنتن های وایر لس انتقال تصویر و BTS های موبایل بوده ومی توان آن را براحتی بر روی پشت بام ساختمان های مسکونی ، نظامی و… نصب کرد.
البته این نکته را باید یاد آور شد که دکل های مهاری به هر اندازه وهر شکل و با هر کاربرد قابل طراحی بوده و در صنایع مختلف کاربرد های بهینه ای را دارا می باشند.
ظاهر این کل تقریبا شبیه دکل های سلف ساپورت بوده با این تفاوت که در دکل های سلف ساپورت مسئولیت حفظ وزن وتعادل دکل با پایه های خود نگهداری است که در قسمت تحتانی دکل قرار دارند وبه همین دلیل این پایه ها بسیار قوی و مقاوم طراحی می شوند وقطر دکل در سطح مقطع پایینی بسیار بیشتر از قطر دکل در قسمت بالای دکل می باشد ، ولی در دکل های مهاری پایه ها تنها عهده دار وزن دکل بوده و مسئولیت حفظ تعادل دکل با کابل های مهاری می باشد.
این کابل ها وظیفه اصلی در برقراری تعادل دکل هنگام وزیدن بادها و لنگر شدن بار های نا متعادل را دارا می باشند. به همین منظور در نقطه انتهایی بالای دکل مفصل هایی را تعبیه می کنند وپس از مونتاژ ونصب دکل این مفصل ها را با کابل های مهاری اتصال داده وسپس سرانتهایی دیگر کابل را کشیده وتحت نیروی کششی معین به اطراف دکل وبر روی مفصل های درنظر گرفته شده بر روی زمین متصل می کنند. تعداد این کابل ها متناسب با محل قرار گیری دکل ، ارتفاع ، وزن سازه و وزن بار قابل نصب معیین و نصب می شود که باید برایند نیروی کششی آن ها صفر باشد. معمولا اتصال این کابل ها به دکل در مقطع انتهایی بالای دکل می باشد و در صورت بلندی دکل در چند مقطع متفاوت این اتصال انجام خواهد شد.
پوشش محافظ این دکل نیز مانند دکل های دیگر می تواند از میان پوشش های گالوانیزه گرم ، رنگ های اپوکسی ورنگ های پایه نفتی انتخاب شود.
همچنین به دلیل بلند مرتبه گی این نوع دکل نیز باید برای حفظ تجهیزات از یک سیستم صائقه گیر و ارتینگ مناسب استفاده شود.
